Snoeien van bomen & takken : Wanneer en Hoe doe je dat ?

Het snoeien van bomen, wat is het nut ervan en hoe moet het ?

Snoeien van bomen doe je doorgaans niet zomaar. Er zijn drie belangrijke redenen voor: de veiligheid, de gezondheid van de boom en het uitzicht van de boom. Het snoeien kan tal van doelen voor ogen hebben, waaronder:

– het verwijderen van dood hout

– het inkorten van takken die het uitzicht bij de oprit van een tuin of weg naar de garage beletten

– het verwijderen van takken die ziek zijn of door insecten besmet zijn

– het bevorderen van de doorstroming van lucht in de kroon van een boom, wat zeker in winderige streken van belang kan zijn

– het toelaten van licht om tot op de grond door te dringen

– het verwijderen van takken die tegen elkaar aan schuren

– het beletten dat takken tegen de kabels van de nutsvoorzieningen aangroeien, maar hiervoor doe je best een beroep op je lokale overheid om deze toch wel gevaarlijke klus te klaren

– het verbeteren van het uitzicht van de boom

 

De voornaamste snoeiprincipes

Een boom is niet zomaar een struik waarop je routine snoeiwerken kunt uitoefenen. Omdat het snoeien een permanente invloed heeft op de structuur en op het voorkomen van een boom, moet je dit met kennis van zaken doen want de schade kan onherstelbaar zijn. De meeste volwassen bomen hebben tijdens hun jonge jaren de juiste snoei met een duidelijk plan voor de toekomst van de boom voor ogen gehad. Ook al zijn de algemene principes van het snoeien hetzelfde onafhankelijk van de afmetingen van de boom, toch is het nodig om bij een jonge boom al voor ogen te hebben wat je uiteindelijke doel op lange termijn zal zijn.

Bij het snoeien van volwassen bomen, moet het maken van de sneden op de takken altijd een bedoeling hebben. Bomen zullen sneller herstellen van kleinere wonden dan van grotere wonden. Dit houdt in dat het altijd beter is om kleinere takken te verwijderen tijdens het snoeien.

Enkele tips :

  1. Wanneer het gaat om takken met een diameter van minder dan 5 cm dan kan je ze zonder problemen afzagen.
  2. Bij takken met een diameter tussen 5 -10 cm , moet je twee keer nadenken vooraleer je gaat zagen.
  3. Bij takken met een diameter van meer dan 10 cm , mag je alleen overgaan tot het verwijderen wanneer je een hele goede reden hebt.
  4. Verwijder nooit meer dan 20% van de totale bladmassa van een boom.

 

 

 

De verschillende types van zagen bij het snoeien

 

Of het nu gaat om het snoeien van jonge of volwassen bomen, de sneden die je hierbij maakt kunnen onderverdeeld worden in twee grote categorieën:

 

  1. sneden om uit te dunnen
  2. Hoofdsneden

 

Bij het snoeien om een boom uit te dunnen verwijderen we een volledige tak of snoeien we een tak terug op een andere tak. Deze sneden stimuleren de groei doorheen de hele boom en zijn vaak een oplossing voor een verzwakte, verziekte of problematische groei.

 

Je kan de sneden om een boom uit te dunnen ook gebruiken om de luchtcirculatie in een boom te verbeteren of om te zorgen dat het licht van boven beter kan doordringen tot de bodem. Het uitdunnen verbetert de natuurlijke groei van een boom, uiteraard op voorwaarde dat het werk goed werd uitgevoerd.

 

Het inkorten vermindert de hoogte van de boom door het terugsnoeien van de uiteindes van laterale takken tot op een reeks van knopen die ten gevolge van het snoeien snel terug zullen beginnen groeien.

 

Het gebruik van dit type van sneden moet met de nodige kennis van zaken gebeuren want het heeft een enorme invloed op de natuurlijke vorm en de toekomst van de boom. Wanneer deze methode niet correct is uitgevoerd zal het nadien erg moeilijk zijn om nog te corrigeren. Gebruik deze methode niet op takken die al meer dan een jaar oud zijn.

 

 

Gevaarlijke methode!

 

Het inkorten is de meest radicale en vaak foutief uitgevoerde manier van snoeien, dan spreken we van het aftoppen van de boom, in zijn meest extreme vorm is dit kandelaren of kandelaberen. Dit is de meest voorkomende fout bij het snoeien en ook de meest beschadigende voor de gezondheid van de boom.

 

Het aftoppen reduceert de grootte van de boom over de hele oppervlakte door het afzagen van takken en zelfs de hoofdstam tot een stomp. Het aftoppen kan eigenlijk alleen maar  voorkomen wanneer een zware wind een aantal takken afbreekt en de boom in vorm en takkenstructuur gevoelig reduceert.

Het aftoppen verwijdert grote delen van de kroon die bladeren draagt, wat er toe zal leiden dat de boom uiteindelijk begint te verhongeren. Heel wat knoppen zullen snel scheuten gaan produceren om de verloren bladeren te vervangen. Deze scheuten klitten samen en zijn een zwakke, weinig levensvatbare bundel die tijdens hevige wind of stormen snel zullen afbreken. Deze bundels moeten dan ook frequent gesnoeid worden.

 

Het aftoppen creëert grote gapende wonden die erg nadelig zijn voor de gezondheid van de boom. Deze wonden vormen openingen die vatbaar zijn voor verval of allerlei ziektes die zich snel doorheen de hele boom kunnen verspreiden. Afstervende stompen zorgen dan weer voor zwakke punten in de structuur van de takken van de boom.

 

Het is simpel, het aftoppen van een boom is een verschrikkelijke snoeipraktijk. Er zijn andere snoeimethodes die de hoogte van een volwassen boom kunnen reduceren terwijl toch ook de schoonheid en het uitzicht van de boom wordt beschermd en bewaard. Doe hiervoor steeds beroep op de diensten van een ervaren boomspecialist.

 

 

Maak schone sneden

 

Wanneer je hoofdsneden op jonge takken wil aanbrengen, moet je de snede aanbrengen ongeveer 1 cm boven een laterale knoop. Breng de snede aan naar beneden en weg van de knoop. Om uitdunnende sneden op grotere takken van een boom aan te brengen , moet je gaan snijden buiten de kraag van de tak in hoek van 45-60° op de schors waaruit de tak groeit.

 

Als je gaat zagen in takken met meer dan 5 cm diameter, dan moet je deze procedure in vier stappen volgen om eerst het gewicht van de tak te verminderen en te vermijden dat de schors gaat scheuren.

 

Eén: maak een onderliggende snede zowat half door de tak 30 – 50 cm weg van waar de tak samenkomt met zijn onderliggende structuur.

 

Twee: begin met het zagen een paar cm boven de eerste snede die je net hebt aangebracht. Het gewicht van de tak zal er voor zorgen dat de tak afbreekt tussen de sneden.

 

Drie: verwijder de stomp door een snede aan te brengen buiten de kraag van de tak in een hoek van 45-60° op de schors van waar de tak uitgroeit.

 

Vier: breng geen verf of een wondhelend middel (wondbalsem) op de sneden aan. De wonden van bomen ten gevolge van het snoeien zullen op een natuurlijke manier genezen.

 

 

Doe bij voorkeur beroep op de diensten van een professional

 

In het algemeen gesteld is het best om beroep te doen op de diensten van een gecertificeerd boomverzorger wanneer je bomen moet snoeien die groter dan 3 – 5 meter zijn, of wanneer je een kettingzaag of een ladder nodig hebt bij het snoeien.

 

Je moet er rekening mee houden dat grote takken een behoorlijk gewicht hebben. Zelfs een tak van amper 5 cm diameter kan wanneer hij lang en hoog genoeg is bij het vallen op de grond voldoende kracht uitoefenen om een persoon op de grond te doen belanden en ernstig te kwetsen.

 

Algemeen wordt dan ook aangeraden om bij het uitvoeren van deze werken beroep te doen op een ervaren gecertificeerd professional die over de nodige expertise en materiaal beschikt om het snoeien op de juiste manier uit te voeren en om ook het snoeiafval op de correcte manier af te voeren en te verwerken.